Ymarferydd iechyd benywaidd yn siarad â chwpl oedrannus

Dangosfyrddau gofal sylfaenol a’r sector gwirfoddol yng Nghymru

Cyhoeddwyd: 12/09/25 | Categorïau: Gwybodaeth a chymorth, Awdur: Victoria Tice

Mae Iechyd Cyhoeddus Cymru wedi datblygu dau ddangosfwrdd newydd i helpu’r sector i gasglu data. Yma, mae Victoria Tice, Uwch Ymarferydd Iechyd y Cyhoedd yn siarad am sut gallwn ni eu defnyddio.

Mae’r sector gwirfoddol yn chwarae rôl bwysig mewn gwella iechyd a lles pob unigolyn ym mhob cwr o Gymru. O bresgripsiynu cymdeithasol a chysylltwyr cymunedol i gymorth iechyd meddwl a threchu unigrwydd neu ansicrwydd ariannol, mae ei waith yn hanfodol.

Ond fel llawer yn y maes iechyd a gofal, mae’r sector yn wynebu galw cynyddol gydag adnoddau cyfyngedig. Dyma le gall data helpu.

PAM MAE DATA YN DDEFNYDDIOL I’R SECTOR GWIRFODDOL

Mae data yn eich helpu i:

  • Ddeall anghenion iechyd lleol
  • Dangos effaith gwasanaethau, mentrau neu ymyriadau cymunedol
  • Canolbwyntio adnoddau a gall gefnogi gwasanaeth neu flaenoriaethu
  • Defnyddio data mewn cynigion a cheisiadau am gyllid
  • Cydweithio â chydweithwyr yn y maes gofal sylfaenol

BETH YW DANGOSFYRDDAU?

Adnoddau gweledol yw dangosfyrddau sy’n dod â data am iechyd ynghyd mewn un lle. Maen nhw’n ei gwneud hi’n haws deall a defnyddio gwybodaeth gymhleth. Mewn gofal sylfaenol, defnyddir dangosfyrddau i:

  • Gynllunio a darparu gwasanaethau
  • Cefnogi penderfyniadau
  • Hysbysu ymyriadau iechyd cyhoeddus
  • Deall anghenion iechyd lleol

SUT MAE DANGOSFYRDDAU YN CEFNOGI’R SECTOR GWIRFODDOL

  • Cynllunio gwasanaethau ar sail angen lleol
    Gall Dangosfyrddau amlygu’r anghenion iechyd yn eich ardal leol, fel cyfraddau ysmygu uchel neu broblemau iechyd meddwl. Gellir datblygu ac addasu gwasanaethau wedyn i ddiwallu anghenion penodol cymuned.
  • Rhoi tystiolaeth
    Gellir defnyddio dangosfyrddau data fel tystiolaeth i amlygu anghenion a heriau iechyd. Gall defnyddio data mewn ceisiadau cyllido gryfhau cynigion cyllido ac amlygu effaith bosibl unrhyw ymyrraeth iechyd.
  • Ymgysylltu a gweithio gyda chydweithwyr a chlystyrau gofal sylfaenol
    Gall defnyddio’r un data â gofal sylfaenol gefnogi cydweithio ar lefel clwstwr a phractis. Gall alluogi nodau i gael eu halinio neu wasanaethau gael eu cyd-ddylunio.
  • Mesur eich effaith
    Mae dangosfyrddau yn rhoi data sylfaenol fel y gallwch olrhain y cynnydd a gwerthuso canlyniadau dros amser. Mae’n ffordd hygyrch o ddeall a chyfathrebu’r broblem, mesur yr effaith a gwerthuso canlyniadau.

Gwnaeth gweminar diweddar a gyflwynwyd gan Iechyd Cyhoeddus Cymru gyflwyno dau ddangosfwrdd gofal sylfaenol a ddatblygwyd ar gyfer pobl sy’n gweithio o fewn neu gyda gofal sylfaenol yng Nghymru.

DANGOSFYRDDAU SYDD AR GAEL I’R SECTOR GWIRFODDOL

Mae Iechyd Cyhoeddus Cymru wedi datblygu dau ddangosfwrdd allweddol ar gyfer gofal sylfaenol:

  1. Dangosfwrdd Clystyrau Gofal Sylfaenol
    Mae hwn yn dangos data ar iechyd y boblogaeth ar lefel glwstwr. Cafodd hwn ei ddatblygu gyda mewnbwn gan bobl sy’n gweithio o fewn a chyda chlystyrau.
  2. Clystyrau Gofal Sylfaenol: Adnodd Crynodeb o Ddangosyddion
    Crynodeb o ddangosyddion iechyd allweddol i gefnogi cynllunio a gweithio mewn partneriaeth.

Mae’r ddau adnodd wedi’u datblygu i’ch helpu chi i ddeall anghenion iechyd lleol a chefnogi eich gwaith. Gallwch lawrlwytho siartiau a mapiau i’w defnyddio mewn adroddiadau, cynigion am gyllid neu gyflwyniadau.

  1. Dangosfwrdd Anghydraddoldebau Iechyd yng Nghymru

Mae’r dangosfwrdd yn cyflwyno amrediad o ddata, gan gynnwys morbidrwydd, cyflyrau cronig, y gweithlu a data ar bresgripsiynu. Cyflwynir y data ar lefel clwstwr a phractis drwy lygaid anghydraddoldebau er mwyn amlygu’r amrywiaethau sy’n gysylltiedig ag amddifadedd.

Dim ond staff GIG Cymru sy’n gallu gweld y dangosfwrdd hwn ar hyn o bryd a chaiff ei gyflwyno gan Perfformiad a Gwella GIG Cymru. Os hoffech gael mynediad at y dangosfwrdd hwn, anfonwch e-bost at NHSPI_Data.Analytics@wales.nhs.uk.

ADNODDAU ERAILL

Mae gan dudalen we Gofal Sylfaenol Un wybodaeth, adnoddau ac offer cymorth wedi’u datblygu i helpu unrhyw un sy’n gweithio o fewn a chyda gofal sylfaenol yng Nghymru.

Tudalennau gwe Gweithio mewn Clystyrau yng Nghymru – Mae’r tudalennau hyn yn cyflwyno gwybodaeth am ofal sylfaenol a chymunedol yng Nghymru.

Mae Tudalennau gwe Porth Cynllunio yn cyflwyno adnoddau a gwybodaeth i gefnogi cynllunio, gan gysylltu ag adnoddau perthnasol a defnyddiol.

Lleihau Anghydraddoldebau Iechyd a Chynhwysiant mewn Iechyd – Mae gan y tudalennau hyn amrediad o offer ac adnoddau cymorth i’ch helpu chi i weithredu a gwella eich dealltwriaeth o anghydraddoldebau yn y maes iechyd cynhwysiant.

Tudalennau gwe Gofal Sylfaenol Gwyrddach, mae’r rhain yn rhoi manylion Cynllun Gofal Sylfaenol Gwyrddach Cymru i bractisiau yng Nghymru ac mae ganddynt wybodaeth ac adnoddau i helpu practisiau i ddod yn fwy amgylcheddol gynaliadwy.

Gallwch ddod o hyd i wefan Iechyd Cyhoeddus Cymru yma. Am ragor o wybodaeth am iechyd a gofal yn y sector gwirfoddol, darllenwch am Brosiect Iechyd a Gofal CGGC.